Hoofdstuk 1: Wetenschapsfilosofische grondslagen van sociaal onderzoek: drie paradigma's, drie onderzoeksbenaderingen
Liesbeth De Donder
Stel je voor dat je de samenleving door een bril bekijkt. Wat je ziet, hangt volledig af van de lens die je kiest. Kies je voor de helderheid van feiten en cijfers, de diepgang van menselijke ervaringen, of de scherpte van sociale ongelijkheid? Voordat je start met sociaal onderzoek, is het essentieel om stil te staan bij je eigen perspectief. Ontdek de drie fundamentele benaderingen die jouw onderzoeksvragen, methodes en rol als onderzoeker bepalen.
De empirisch-analytische benadering, vaak gekoppeld aan positivisme, zoekt naar objectieve waarheden en universele wetmatigheden. Hier draait alles om meetbare feiten, kwantificeerbare gegevens en het testen van hypotheses. De werkelijkheid wordt gezien als extern en observeerbaar, onafhankelijk van de onderzoeker. Kennis wordt verworven door systematische observatie en analyse, met het doel oorzaak-gevolgrelaties te ontdekken. Deze benadering streeft naar reproduceerbaarheid en generaliseerbaarheid van resultaten, en helpt te begrijpen waarom mensen op verschillende manieren onderzoek doen.